Sigara ve Ses
Sigaranın sağlığa zararları sürekli uzmanlar tarafından
anlatılmakta, sigara bağımlılığını azaltmak için sigara paketlerinin
üzerine “sigara gırtlak kanseri nedenlerinden biridir” gibi yazılar
yazılmakla kurukafa resimleri paketlerin üzerine yapıştırılmakla
birlikte ülkemizde sigaraya bağlı gırtlak kanserli hastaların
sayısında artma devam etmektedir. Editör arkadaşım benden sigaranın
gırtlak ve ses tellerine zararlarıyla ilgili bir yazı yazmamı
istediğine aslında hiç bugüne kadar sigara içmemiş bir insan olarak
insanları bu alışkanlık yapıcı zehirden vazgeçirebilecek bir yazı
yazabilir miyim diye düşündüm. Çünkü sigara benim için hiçbir
ehemmiyet taşımayan basit bir konuydu, ancak gırtlağı sigaraya bağlı
oluşan kanser nedeniyle alınan bir hastamın boynundaki bizim
“trakeostoma” dediğimiz delikten hala sigara dumanını içine çekmek
için çaba sarf etmesi ne kadar büyük ve önemli bir düşmanla karşı
karşıya olduğumu bana bir kez daha hatırlattı.
Sigara içimini takiben duman ilk olarak ağız ve ağız içindeki dil,
dişle temas ettikten sonra bu sıcak zehirli duman aşağılara doğru
ilerlerken bu bölgedeki en hassas organlardan biri ile ses
tellerimizle temas eder. Ses tellerinin organ olarak hassas
olmasının yanı sıra sesin dış dünyayla bir insanın temasını
sağlaması ve böylece sosyal toplumun bir parçası olmasını sağlaması
açısından da çok önemlidir. Sıcak dumanın ses tellerinin kurumasına
ve konuşma sırasında daha fazla tahrişine sebep olması bile bu
dokunun üzerini örten epitelyum dediğimiz dokuda bir hücrenin
kanserleşmesine veya kanser öncüsü bir dokuya dönüşmesine sebep
olabilir. Bu mikroskopla bile zor görülen hücredeki kanserleşme
hızla çoğalır ve vücudun önleyemediği bir mekanizmayla sağındaki
solundaki hücreleri iterek yiyerek yok ederek büyümeye başlar.
Kişinin sesini kaybetmesi ve hatta hayatını kaybetmesine sebep
olabilecek çarklar dönmeye başlamıştır artık. Kişi kendisine hayat
arkadaşı gibi gördüğü sigarayı daha da çok içmeye başlar nikotinin
alışkanlık yapıcı etkisiyle. Nikotin içeren zehirli dumanın içindeki
zerrecikler akciğere giderken her seferinde ses tellerinin üzerine
yapışarak binlerce kez daha hızlı kanserleşmeye neden olabilecek bir
riske girilmiştir artık. Bazen arkadaşlarımız ben az sigara içiyorum
der ama görülmüştür ki günde içilen 4-5 sigarada aynı riski bizlere
sunmaktadır. Etrafımızda mutlaka sesi eskiden güzel ve ince olan
ancak şuan telefonla konuştuğunda erkek zannedilen bayanlar vardır.
Genelde çok sigara, çay ve kahve tüketerek ses tellerine zarar
verdikleri gibi birde aşırı konuşma reaksiyonlarıyla iyice ses
tellerini hırpalarlar. Çalışmalar göstermiştir ki bayanlarda ki
sigara içme alışkanlığının artmasıyla birlikte gırtlak kanserinin
bayanlarda görülme sıklığı erkektekine yaklaşmış bazı ülkelerde bu
oran kadın lehine artmıştır.
Sigaranın bu bölgede tek etkilediği organ ses telleri değildir,
dudaklar, dil, frekans dokusu, soluk borusu ve yemek borusunun başı
da aynı riskle karşı karşıyadır. Ses tellerinin hassas yapısı onun
daha hızlı etkilenmesinin sebebidir. Bundan dolayı her şeye rağmen
ses kısıklığı erken bir uyarıcı olarak gırtlak kanserlerinin erken
teşhisinde sesin kansere rağmen korunabilecek ameliyatlar
yapılmasında çok önemli bir semptomdur. Sesinde 1 aydan uzun süre
kısılma olan kişilerin bir kulak burun boğaz uzmanına gitmesi
kaçınılmaz bir durum olmalıdır. Çünkü ses telinin ortasından
başlayan bir kanserde ses kısıklığı erken kanser belirtisi iken, ses
tellerinin altından başlayıp yukarı ses teline doğru yayılan veya
üstünden başlayıp aşağı yayılan hastalarda bu geç dönem kanser
belirtisi olabilir. Bazen de yemek borusuyla ses telinin arka kısmı
arasındaki bölge kanserlerinde ses kısıklığı çok geç ortaya çıkar ve
hatta olmayabilir. Bunun yerini uzun süredir devam eden yutma
zorluğu, yutma sırasında kulak bölgesine kadar vuran ağrıların
olması şeklinde belirtiler görülebilir. Bazen kanser o kadar yayılır
ki soluk borusunun aşırı kanserli dokuyla dolması sonucu acil soluk
borusuna delik açmak gerekir hastanın yaşaması için. Bu hastalarda
kaçınılmaz sonuç sesin kalıcı kaybı ve nefes borusuna açılan bir
delikten nefes alıp vermek demektir.
Bazılarımızın hiç yanımızdan ayırmadığımız sadık dostumuz sigara her
an bizi arkamızdan vurup kalıcı bir sessizliğe mahkum edebilir.
|
|
| |
|
|